قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى

72

ارشاد الزراعه ( فارسى )

در معرفت هوا و باران چون قمر در شب سيم يا چهارم رقيق و صافى بود آن شب و ديگر روز هوا صافى شود و اگر سرخ رنگ بود علامت كثرت باد بود . اگر در منتصف ماه قمر صافى شود هوا صاف بود . اگر سياه رنگ بود علامت بارندگى بود و اگر آفتاب در وقت برآمدن صافى بود يا آنكه پيش از طلوع آفتاب قطعه‌هاى ابر متفرق پيدا شود يا آنكه در وقت غروب آفتاب ابر نبود ، بعد از غروب يا قبل از آن ابر باشد اين همه علامت تأخير باران بود و چون قطعه سحاب ظاهر شود مايل بحمره دليل باران بود و بانگ كردن گنجشك بر درختان علامت باران بود . اگر در شب سوم ماه يا چهارم قمر منبسط و عريض نمايد و هوا غبارناك بود يا آنكه آفتاب در وقت طلوع مايل بحمره باشد يا آنكه آفتاب در وقت طلوع آفتاب ابر سياه آفتاب را بپوشد يا در وقت غروب آفتاب بر يسار او ابر سياه بود اين همه علامت باران بود . چون ديك از بالاى ديك پايه فرو گيرند بعد از آنكه طعام پخته باشند و در اسفل آن شراره‌هاى آتش بسيار بود يا آنكه مرغ خانگى خود را بسيار مىخارد و بانگ بسيار مىكند يا آنكه خطاف كه آن را فرشته‌رو گويند بر گرد آب مىگردد و بانگ بسيار يا آنكه دراز دنبال رو به مغرب بايستد و يك پاى را تمام بر زمين ننهد يا آنكه گرگ بسيار به آبادانى درآيد و يا آنكه موش از سوراخ خود چيزهائى كه بذخيره نهاده بيرون بياندازد اين همه علامت بارندگى است خاصه در اول ماه و در آخر ماه . چون بر گرد قمر سرخى خالص پيدا آيد علامت سرما بود و اگر دو دائره يا سه دائره زرد يا سرخ بر گرد قمر ظاهر شود علامت سرماى سخت بود و بانگ كردن مگسهاى بسيار در درون خانه و برجستن گوسفند در چراگاه از زمين و نمودن روشنائى چراغ مشابه